Sowelu • ontmoeten
Kom binnen. Kijk rond.
Er valt hier van alles te ontmoeten. Mensen, verhalen, oude wijsheid, nieuwe ideeën — en misschien iets waarvan je nog niet wist dat je ernaar zocht.
Ontmoeten
Waarom gingen ze eigenlijk met kamelen? Was de auto stuk?
Een kind kan met één vraag een eeuwenoud verhaal wakker schudden.
Nee. De auto was niet stuk.
Er wás geen auto.
En ineens zit je niet meer alleen naar de woorden van een oud verhaal te kijken. Je kijkt naar de wereld waarin dat verhaal ontstond. Naar mensen die andere dingen gewoon vonden dan wij. Die sommige dingen wisten die wij bijna vergeten zijn — en heel veel dingen nog niet konden weten die voor ons inmiddels doodgewoon zijn.
Dat maakt oude verhalen niet waardeloos.
Integendeel.
Het maakt ze veel interessanter.
Want wat zagen die mensen? Wat probeerden ze te begrijpen? Wat ontdekten ze? Wat vertelden ze elkaar? En wat kunnen wij, met alles wat er sindsdien geleerd, onderzocht, bedacht, gemaakt en meegemaakt is, daar vandaag mee?
Welkom bij Sowelu.
Hier wordt nogal graag zo gekeken.
Een verhaal blijft nooit waar het begon
Misschien begon het bij mij al op de bank.
Ik was klein, mijn broertjes waren nog kleiner. De een zat naast me, de ander probeerde erbij te klauteren, en ik las voor.
Of ik maakte zelf iets.
In mijn poesiealbum tekende en plakte ik verder op een versje van Annie M.G. Schmidt over katten die op reis gingen terwijl de honden thuisbleven. Ik verzon verhalen voor vriendjes en vriendinnetjes. En ik wist als basisschoolkind al tamelijk zeker wat ik later ging doen:
schrijven.
Boeken uitgeven.
Goede verhalen van mezelf en van anderen de wereld in helpen.
En schooljuf worden, want kinderen moesten natuurlijk óók leren lezen — en verhalen konden we meteen uitspelen.
Dat laatste liep uiteindelijk iets anders.
De verhalen bleven.
Ze doken op in gedichten en korte verhalen. In de schoolkrant. In themalessen die ik als middelbare scholier voor bovenbouwklassen maakte. Later langs de Oudegracht in Utrecht, waar ik tijdens mijn studie optrad en eigen kunst en foto's verkocht. Op festivals. In Amsterdam. Op The Fringe in Edinburgh.
Ze werden verteld.
Gehoord.
Meegenomen.
En weer verder verteld.
Precies zoals verhalen dat al deden lang voordat iemand bedacht dat je ze ook tussen twee kaften kon stoppen.
'Dit is van al 's werelds kwaad de grootste straf: wie eenmaal lezen kan, die leert het nooit meer af' (citaat)
En toen kwamen er boeken
Niet als gezellig zijproject.
Uitgeverij de Troubadour was het eerste Grote Serieuze Outcoming van De Troubadour.
Onder die naam werd mijn bedrijf oorspronkelijk ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.
De tekens in het logo werden destijds zorgvuldig uit verschillende lettertypen bij elkaar gezocht. Ze vertellen zelf al een verhaal:
verteller → verhaal → luisteraar → verderverteller.
Want een verhaal dat werkelijk iets raakt, houdt niet op bij degene die het hoort.
Het reist verder.
Later kreeg dat teken kleur: geel, als zon in het hart; uitwaaierend naar oranje van betrokken raken, en rood aan de randen waar een verhaal je werkelijk raakt.
Nog later werd ook dát weer opgenomen in iets nieuws.
Niet vervangen.
Er werd op voortgebouwd.
Zoals het eigenlijk al die tijd gegaan was.
Een van de boeken die via De Troubadour zijn weg naar buiten vond, was Hanenei. Het belandde op de longlist van de Libris Literatuurprijs.
Maar een boek hoeft geen prijsjury tegen te komen om ertoe te doen.
Soms doet één verhaal op precies het goede moment veel meer.
Oude wijsheid. Nieuwe kennis.
Zelf blijven nadenken.
Wat mensen vóór ons wisten, hoeft niet bij het oud papier.
Maar je hoeft het ook niet klakkeloos voor waar aan te nemen.
Je kunt verder kijken.
Ik houd van oude boeken.
Écht van oude boeken.
Mijn bibliotheek is groot. Er mag naar hartenlust in worden gelezen en gesnuffeld — met schone handen graag, zonder aan vingers te likken bij het omslaan en zonder ezelsoren te vouwen.
En nee, de boeken worden niet uitgeleend.
Dat hebben we geprobeerd.
Boeken bleken daarbij de wonderlijke neiging te ontwikkelen spoorloos te verdwijnen of gehavend thuis te komen.
Dus: lezen? Graag.
Meenemen? Ammenooienooit niet.
Maar eerbied voor oude boeken betekent voor mij niet dat alles wat erin staat daarom letterlijk waar moet zijn — laat staan dat een tekst uit een totaal andere tijd zonder nadenken als gebruiksaanwijzing voor vandaag kan dienen.
Daar komt die kameel weer langs.
De Bijbel is zo'n oud boek. Waardevol, invloedrijk, vol verhalen die eeuwenlang zijn verteld, vertaald, uitgelegd en opnieuw uitgelegd.
Maar niet geschreven door iemand met een laptop, een auto voor de deur en Wikipedia binnen handbereik.
Dat geldt evengoed voor andere oude bronnen.
Je kunt ze weggooien omdat ze oud zijn.
Je kunt ze behandelen alsof de tijd sindsdien heeft stilgestaan.
Of je kunt iets veel spannenders doen:
kijken wat eronder staat.
Wat wisten mensen toen?
Wat probeerden ze te begrijpen?
Wat blijkt na al die eeuwen nog steeds verrassend bruikbaar?
Wat weten we inmiddels beter?
En wat kunnen wij eraan toevoegen?
Op de schouders van hen die ons vóór zijn gegaan,zie je meer
Dat idee kom je in verschillende vormen steeds weer tegen:
we beginnen niet bij nul.
Mensen vóór ons hebben al gekeken, geprobeerd, gebouwd, geschreven, gezongen, gekookt, genezen, gerekend, gefilosofeerd, getekend, gefaald en opnieuw geprobeerd.
Hun kennis hoeft geen glazen museumkast in.
We kunnen erop gaan staan.
Verder kijken.
En vervolgens hopelijk iets ontdekken wat zij nog niet konden zien.
Daarom kunnen hier oude wijsheid en nieuwe kennis rustig aan dezelfde tafel zitten.
Een rune naast een wetenschappelijk boek.
Een oud verhaal naast een nieuwe ontdekking.
I Ching, tarot of ogham naast een gesprek waarin iemand vooral zelf moet blijven nadenken.
Wanneer je hier het woord duiding tegenkomt, kan zo'n legging daarbij gebruikt worden. Niet als automaat waar je een vraag instopt en de Waarheid uit rolt. Wel als een andere manier om naar een vraag te kijken en iets op te merken waar je zelf misschien nog niet aan gedacht had.
Ook dát kan een verhaal in beweging zetten.
Sowelu
Sowelu is de naam van een rune. Zon. Warmte. De oogst van de nazomer.
Levensblijheid
Daarom past die naam zo goed bij wat hier al vele jaren gebeurt.
Verhalen verzamelen en vertellen. Oude kennis bewaren zonder haar in te vriezen. Nieuwe kennis erbij leggen. Kinderen laten ontdekken dat een goede vraag soms leuker is dan het goede antwoord. Mensen laten maken, spelen, schrijven, luisteren, onderzoeken, fotograferen, musiceren, eten, praten — en elkaar tegenkomen.
Soms heel serieus.
Soms volstrekt niet.
Vaak allebei tegelijk.
Want er is niets oppervlakkigs aan plezier.
Een tafel waaraan van alles kan gebeuren
Aan die tafel kan een boek liggen.
Maar net zo goed wol.
Papier, verf, foto's, een muziekinstrument, iets uit de natuur, een schaal eten of een voorwerp waarvan iemand zegt:
Wat is dát nou weer?
Mooi.
Daar kunnen we iets mee.
Het KnutselVertelUur ontstond ooit vanuit precies die combinatie: luisteren is prachtig, maar je kunt een verhaal ook tekenen, bouwen, spelen, vervormen, opnieuw vertellen en er zelf iets aan toevoegen.
En waarom zou dat alleen voor kinderen gelden?
Mensen verzinnen en maken dingen, al zolang er mensen bestaan.
Niet alleen kunst voor aan de muur, maar kleding, gerechten, gebruiksvoorwerpen, muziek, rituelen, versieringen, verhalen en oplossingen voor problemen waarvan de volgende generatie zich niet eens meer realiseert dat het ooit problemen waren.
Samen iets doen maakt bovendien een heel ander gesprek mogelijk dan tegenover elkaar gaan zitten met de opdracht:
Zo. Praat.
Je handen zijn bezig.
Er valt iets te bekijken.
Iemand maakt er een potje van en moet lachen.
Een ander weet ineens hoe dat steekje wél moet.
En voordat iemand er erg in heeft, zijn er verhalen aan tafel verschenen.
Soms moet je de wereld ook gewoon opeten
Cultuur zit niet alleen in boeken, musea en concertzalen.
Ze ligt ook op je bord.
Waarom eet de ene familie dit op een feestdag en gruwelt een andere familie ervan?
Waarom smaakt iets wat je grootmoeder maakte nooit helemaal hetzelfde wanneer je precies haar recept volgt?
Hoe kwam een specerij eigenlijk hier terecht?
Wie besloot ooit dat dát samen lekker zou zijn?
En waarom heeft bijna iedere cultuur wel een gerecht waarvan buitenstaanders denken:
Jullie eten wát?!
Eten is geschiedenis die je kunt proeven.
En gelukkig hoeft niet iedere maaltijd eerst verantwoord cultuurhistorisch geduid te worden.
Soms is het voldoende dat iemand nog een keer opschept.
..
..
.
Bloemetjes
'Ontmoeten' hoeft niet persé 'ergens toe te leiden'
Dat wil ik toch ook nog even 'op tafel leggen'
Bij Sowelu kun je veel leren, maar...
~Niet iedere 'ontmoeting' met Sowelu hoeft een leerdoel te hebben.
~Niet ieder verhaal hoeft therapeutisch te zijn.
~Niet ieder handwerkje hoeft persoonlijke groei te veroorzaken.
~Niet iedere wandeling hoeft een inzicht op te leveren.
~Niet ieder lied hoeft iets te helen.
Levensblijheid
hoeft haar bestaan niet te rechtvaardigen.
Ze hoort bij leven.
Je mag ook komen omdat het leuk is.
Omdat je nieuwsgierig bent.
Omdat je iets wilt maken.
Omdat je graag luistert.
Omdat je iets weet waar een ander nog nooit van gehoord heeft.
Omdat je wilt leren.
Of omdat er taart of iets anders te snoepen is.
Duizelingwekkend gewoon & totaal anders op het bestaande voortbouwen tot in het oneindige
Duizelingwekkend gewoon & totaal anders
op het bestaande voortbouwen tot in het oneindige.
Verteller. Verhaal. Luisteraar. Verderverteller.
En daarmee zijn we eigenlijk weer terug bij die kleine tekentjes waarmee Uitgeverij de Troubadour begon.
Iemand vertelt.
Iemand luistert.
Er gebeurt iets.
En degene die luisterde neemt iets mee.
Misschien precies hetzelfde verhaal.
Misschien een gedachte.
Een vraag.
Een recept.
Een melodie.
Een manier van kijken.
Een volkomen ander idee dat zonder dat eerste verhaal nooit ontstaan zou zijn.
En dan begint het opnieuw.
Dat is geen keurige rechte lijn van vroeger naar nu.
Het waaiert uit.
Van mens naar mens.
Van generatie naar generatie.
Van cultuur naar cultuur.
Van een oud boek naar een kind dat vraagt waarom ze niet gewoon de auto namen.
En soms weer terug.
...und so geht es immer weiter, maar hoe nú verder?
Duizelingwekkend gewoon & totaal anders op het bestaande voortbouwen tot in het oneindige...
Dat stond jaren geleden al in de kantlijn van mijn briefpapier.
Het staat er nog steeds.
Want uiteindelijk is dát wat hier gebeurt.
Niet het oude bewaren omdat het oud is.
Niet het nieuwe omarmen omdat het nieuw is.
Kijken. Luisteren. Onderzoeken. Maken. Uitproberen. Doorgeven.
En ruimte laten voor degene na ons om er iets mee te doen wat wij nog helemaal niet bedacht hadden.
Want het gaat om het verhaal.
Het gaat om Jouw Verhaal.
Om de weg naar jezelf en de ander.
En misschien begint die vandaag wel met een boek.
Een gesprek.
Een camera.
Een bol wol.
Een rune.
Een kom dampend eten.
Een kind met een onmogelijke vraag.
Of een kat die voor een deur zit en kennelijk allang weet hoe dit verhaal afloopt.
Kom maar binnen.
Er is nog plaats aan tafel.
Hoe je verder wilt, of je verder wilt, dat is aan jou.
Hier staan een paar knoppen met vragen die ik regelmatig hoor.
Voel je vrij om die knop te kiezen, die zegt wat jij denkt.
agenda
Hier vind je alle activiteiten van de komende periode waar je naartoe kunt komen, of via online aan mee kunt doen.
workshops en zo
Voor alle leeftijden. Voor iedereen die jong van hart en geest is en zin heeft om samen met anderen leuke dingen te doen of serieuze dingen te leren, zijn er cursussen en workshops. Knutselverteluur voor kinderen, Voor volwassenen: oa creatief schrijven, handwerken, kennismaken met Oude Wijsheid.
bibliotheek, uitgeverij, schrijfbegeleiding
Als je een echte boekenwurm bent, een werkstuk moet maken over een onderwerp 'onder de aandachtsparaplu' van de Troubadour, of als je met een idee loopt, waarvan je het gevoel hebt dat het zo waardevol is dat het ècht een 'echt boek' moet worden, klik dan vooral op deze knop.
blog
Hier vind je blogs, maar ook artikelen, korte verhalen, gedichten. Deels zijn ze eerder gepubliceerd geweest, maar hier teruggekomen omdat ze opnieuw actueel zijn, of gewoon van blijvende waarde. Regelmatig komen er nieuwe stukjes bij. Dat kan ook een uitgebreidere versie van een stukje op Instagram, dat wat dieper op iets ingaat dan de 2200 tekens die Insta toestaat.
Sanne Steers de Troubadour
Kunstenaar, verhalenverteller en complementair therapeut
Bereikbaar
Kantoor- & postadres:
Postelstraat 14, 5503 BE Veldhoven, Nederland
Bezoekadressen:
Praktijk & workshopruimte:
Burgemeester van Hoofflaan 128, 5503 BR Veldhoven, Nederland
Studio & Atelier:
Burgemeester van Hoofflaan 177, 5503 BL Veldhoven, Nederland
Emailadres: contact@sannesteersdetroubadour.net
Telefoon: +31 (0) 40 - 303 0010 of +31 (0) 6 135 58 617
WhatsApp: +31(0) 6 135 58 617
Praktisch
KvK-nummer: 17167060
BTW-nummer: NL001184317B65
Bankrekening: NL65 KNAB 0256 3994 17
AGB-zorgverlenercode: 90101782
AGB-praktijkcode: 90061292
AGB pgb-zorgaanbieder: 41528945
SHO-registratie: 120375-119308
Website
Aangesloten
Beroepsvereninging voor Beeldend Kunstenaars BBK lidnummer 103875
Beroepsorganisatie voor complementair therapeuten registratie BR-02335
Koepel NAP licentie nr 240363
International Positive Psychology Association IPPA ID-nr 32308